- Stress wordt terecht de ziekte van deze tijd genoemd en heeft te maken met een overvloed aan stressoren of uitlokkende factoren. Stress is een levensreddend mechanisme dat ons beschermd tegen gevaren uit de directe omgeving door er direct op te reageren. Het grote probleem is echter dat stress chronisch wordt zodat we geen kans krijgen om te herstellen terwijl de gezondheid erdoor ondermijnd wordt en het risico op talrijke ziekten wordt vergroot. Stress heeft eveneens een negatieve invloed op het emotionele en psychisch vlak.
Levensreddend mechanisme
Stress wordt omschreven als een levensreddend mechanisme dat ons beschermt tegen gevaren uit de directe omgeving. Komt een auto met hoge snelheid uit de bocht aangereden, houden we even de adem in, spannen de spieren op en zetten enkele passen achteruit. Zodra de auto gepasseerd is, ademen we eens flink door en laten de gespannen spieren weer los. Als we niet op al deze bedreigingen reageren, worden we er slachtoffer van. Bij stress spelen twee factoren een rol, er komen steeds meer en krachtige stressoren op ons af en onze weerstand of het vermogen om ons hier tegen te wapenen, wordt steeds kleiner door een verzwakking van het zenuwstelsel. Vooral het sympathische en parasympatisch zenuwstel speelt hierbij een rol. Het sympathisch zenuwstelsel heeft een activerende werking en versnelt alle functies waardoor ons lichaam op hol slaat terwijl het parasympatisch zenuwstelsel steeds meer onderdrukt wordt zodat we de onrust niet kunnen bedwingen. Hierdoor wordt het steeds moeilijker om tot rust te komen. Dat heeft een invloed op de vertering en het slaapritme dat door het parasympatisch zenuwstelsel gestuurd wordt.
Mentale invloed en gedrag
Stress heeft een grote invloed op onze mentale gezondheid omdat we belet worden om te denken, te plannen en controle uit te oefenen. We worden door stress meegesleurd die gemakkelijk tot paniekaanvallen leiden, die elkaar snel opvolgen. Stress verloopt in fasen en begint met een reactiefase op stresssymptomen, we reageren op gevaren door de adem even in te houden, de spieren op te spannen zodat we ons kleiner maken om minder gevaar te trotseren. Daarna volgt de verdedigingsfase waarbij we grote hoeveelheden energie verzamelen o.a. door bepaalde functies uit te schakelen zoals de vertering, intellectuele activiteiten, maar ook de geslachtorganen worden tijdelijk uitgeschakeld. Het denken wordt geblokkeerd om geen verkeerde beslissingen te nemen. Op het ogenblik dat we stress hebben overwonnen, treedt de herstelfase in. Natuurlijke stress verloopt dus in drie fasen en laat geen sporen na en kent geen nadelen.
Stress hoort bij het leven
Stress hoort bij het leven en is overal aanwezig, zowel in de samenleving, het verkeer, op werkvloer, in het gezin enz. Terwijl natuurlijke stress tot het leven hoort, werkt chronische stress vernietigend en ligt vaak aan de basis van talrijke ziekten. Stress vergt grote hoeveelheden energie en als die niet spontaan wordt aangevuld, ontstaat er uitputting wat het risico op ziekten vergroot. De gevolgen van stress zijn een permanent tekort aan energie met als gevolg vermoeidheid, uitputting, overgevoeligheid, verhoogde prikkelbaarheid, slaapproblemen, verteringsproblemen en emotionele en mentale problemen. Men meent stress te kunnen oplossen door veranderingen door te voeren op het werk of binnen het gezin, maar stress zit in het hoofd en dus in het denken. Uiteraard kunnen aanpassingen stress verminderen, maar in de grond zit het in ons hoofd. Stress wordt ook vaak gezien als een prachtig mechanisme dat het lichaam in staat stelt om uitzonderlijke prestaties te leveren doordat stresshormonen worden vrijgemaakt die aanzetten tot acute actie, creativiteit, zelfvertrouwen, het vermogen om inzicht in jezelf of het werk dat men doet. Stress wordt echter een gevaar als het een chronische vorm aanneemt en dag en nacht aanwezig is zonder dat men dat merkt.
Stress en wetenschappelijk onderzoek
Stress is een veel bestudeerd onderwerp en begon met Dr. Hans-Bruno Selye (1907-1982). Hij was een Canadese arts en endocrinoloog afkomstig uit Oostenrijk. Hij definieerde stress als een onvermijdelijke niet-specifieke reactie van het lichaam op eisen van buitenaf. Wij omschrijven stress als een natuurlijke en spontane reactie op gevaren uit de directe omgeving en het vermogen om deze gevaren op te vangen. Selye wordt beschouwd als de grondlegger van de stresstheorie. Het is vreemd dat deze onderzoeker zelf overleden is aan te veel stress. Hij leefde in onmin met de belastingdienst en had een hoogoplopende discussie over zijn belastingbrief en dat werd hem fataal.
Spontane en chronische stress
Er is een onderscheid tussen ‘spontane’ en ‘chronische stress’. Spontane stress behoort tot het leven en heeft geen nadeel, terwijl chronische stress een negatieve invloed heeft op de mentale en fysieke gezondheid. Stress komt al bij jonge kinderen voor omdat ze met zoveel stressoren in aanmerking komen zowel thuis, op school. In de samenleving wordt van jonge kinderen erg veel verwacht. Gelukkig begint men in te zien dat de sociale media en het gebruik van de smartphone een negatieve invloed hebben op het stressmechanisme en de mentale en fysieke gezondheid van het kind. Als stress chronisch wordt, verstoort dit het functioneren van de organen. Veel ziekten worden veroorzaakt door stress. Vaak gaat het om vervelende symptomen doordat een orgaan te traag of te snel functioneert en worden daarom functiestoornissen genoemd. Artsen zeggen vaak tegen patiënten: ‘Het is maar stress’ maar dat hoort men niet graag omdat de indruk wordt gewekt dat het om ‘inbeelding’ gaat. Als de maag of de darm door stress vestoord geraakt, kan die zeer pijnlijk aanvoelen terwijl er geen fysieke afwijking is vast te stellen. Stress maakt een ziekte erger en remt het genezingsproces af. Daarom is stressbeheersing erg belangrijk in de gezondheidszorg.
Relaxatietherapie
Er zijn meerdere mogelijkheden om stress te beheersen of er beter mee leren omgaan. Afleiding is de beste methode omdat u dan uw brein de kans geeft zich te herstellen zodat het stressmechanisme zich normaliseert. Wandelen, fietsen, zwemmen, sporten of andere vormen van afleiding zijn aan te raden. We zijn niet in staat om gelijktijdig fysieke en mentale inspanningen te leveren. Als u tijdens een fietstocht met een collega een gesprek voert, zal de fysieke inspanning meteen afnemen. Door ons fysiek in te spannen, leggen we ons denken voor een groot deel stil. Biorelaxatie is een ontspanningstherapie die vertrekt vanuit spierontspanningsoefeningen omdat stress zich op de spieren vastzet. Eenvoudige rek- en strekoefeningen zijn voldoende om de gespannen spieren te ontspannen. Spierspanningen beletten een goede ademhaling en blokkeren gemakkelijk het middenrif. Vandaar dat ademhalingsoefeningen een gunstige bijdrage leveren aan stressbeheersing. De derde stap in de Biorelaxatie is gedachteloosheid, dit wil zeggen ‘aan niets denken’. Voor veel mensen is dat heel moeilijk, want bij stress is hun denken op hol geslagen. Neem een rustige houding aan zoals bijvoorbeeld een zit- of lighouding, liefst in een rustige omgeving. Door eenzelfde woord traag en rustig te herhalen, beletten we ons om aan iets anders te denken. Kies een woord dat bij u past zoals bloem, zon, locomotief enz. Vaak valt men bij een dergelijke oefening in slaap wat gunstig is. Relaxatieoefeningen kunnen bij sommige personen een hypnotische werking hebben en is het raadzaam om dergelijke ontspanningsoefeningen af te sluiten met krachtige rek- en strekoefeningen en eens flink te geeuwen.
Erotische olie
Een vrouw bezocht een natuurvoedingswinkel en vroeg aan de verkoper een flesje ‘erotische olie’ maar ze bedoelde ‘etherische olie’. De verkoper vroeg welke etherische olie ze graag wilde hebben en ze zei; ‘Pang pang’ of zoiets, maar ze bedoelde ‘ylang ylang’. Dit is een bloemige olie en heeft kalmerende, harmoniserende en sensuele eigenschappen. Helpt bij stress, slaapproblemen, hartkloppingen en huidproblemen, maar heeft geen invloed op een juist taalgebruik.
Vogelgriep
In wetenschappelijke kringen is een discussie gaande over het vogelgriepvirus. Er wordt gevreesd dat het virus van dier op mens zou kunnen overgaan en dan zitten we met een gigantisch gezondheidsprobleem. Een vogelgriepvirus dat van een dier op de mens overgaat, kan potentieel een nieuwe pandemie uitlokken. De schuld wordt gezocht bij de overvliegende trekvogels, maar in de grond ligt het probleem bij de enorme grote stallen waar tienduizenden kippen dicht op elkaar in een kunstmatig milieu leven. Weer andere onderzoekers vrezen dat het virus uit een labo kan ontsnappen zoals dit eerder is gebeurd met Covid-19. De echte oplossing is minder dierlijk voedsel gebruiken.
Heel het jaar door
Heel het jaar door worden er open cursussen georganiseerd op de drie leslocaties van de Europese Academie voor natuurlijke gezondheidszorg. Een open cursus is gericht op één onderwerpen en is van korte duur. Verrijk uw kennis en maak vrienden voor het leven. Een klas is een groep gelijkgezinden, die streeft naar een betere en gezonde wereld, een mooi milieu en voor dierenrechten. Surf naar: www.europeseacademie.be